Vade farkı hesaplama

Vade farkı nedir?

Vade farkı, ödemenin ileri bir tarihe bırakılması nedeniyle asıl tutara eklenen bedeldir. Ticarette "peşin fiyat" ile "vadeli fiyat" arasındaki farkın karşılığıdır ve aslında paranın zaman maliyetidir.

Yukarıdaki hesaplayıcı basit faiz mantığıyla çalışır:

Vade farkı = Anapara × (Yıllık oran ÷ 100) × (Gün ÷ 365)

Örnek: 50.000 TL'lik satışta yıllık %45 oran ve 60 gün vade için fark yaklaşık 3.699 TL olur; vade sonu tutar 53.699 TL'dir.

Vadeli satış gerçekte size neye mal olur?

Vade farkını müşteriye yansıtmıyorsanız, o maliyeti siz üstleniyorsunuz demektir. Hesabı şöyle yapın: 60 gün vadeyle sattığınız 50.000 TL, o 60 gün boyunca sizin kasanızda değil müşterinizin işinde çalışır. Aynı parayı kredi ile karşılasaydınız ödeyeceğiniz faiz, vadeli satışın gerçek maliyetidir.

Bu yüzden vadeli fiyat ile peşin fiyat arasında fark olması ticari bir tercih değil, matematiksel bir zorunluluktur.

Peşin fiyat mı, vadeli fiyat mı?

Müşteriye iki fiyat sunarken doğru yaklaşım şudur: önce peşin fiyatı belirleyin, sonra vade süresine göre farkı ekleyin. Tersini yapmak — vadeli fiyattan indirim vererek peşin fiyat üretmek — çoğu zaman peşin satışta zarar ettirir.

Vade takibinde dikkat edilecekler

• Vade tarihi ile fatura tarihi ayrıdır. Kayıt düzeniniz ikisini ayrı tutmalı; yoksa yaşlandırma raporu anlam taşımaz.
• Çek aldığınızda alacak kapanmaz. Yalnızca şekil değiştirir; çek vadesinde tahsil edilene kadar risk sürer.
• Vadesi geçen alacağı bekletmeyin. Gecikme uzadıkça tahsil edilebilirlik düşer.
• Vade farkını faturaya yansıtacaksanız bunun KDV karşısındaki durumunu mali müşavirinize teyit ettirin.

Bu hesap hangi durumlarda kullanılır?

• Müşteriye vadeli fiyat verirken
• Tedarikçinin sunduğu peşin iskontosunu değerlendirirken
• Geciken bir alacağın maliyetini görmek isterken
• Kredi ile vadeli satış arasında karşılaştırma yaparken

Hesaplayıcı basit faiz kullanır; bileşik faiz, kredi kartı taksitlendirmesi ve bankaların iç verim hesapları farklı sonuç verebilir.